KDV tevkifatı, hesaplanan Katma Değer Vergisi'nin bir kısmının alıcı tarafından satıcıya ödenmeyip doğrudan vergi dairesine yatırılması uygulamasıdır. Amaç, verginin tahsilatını güvence altına almak ve kayıt dışılığı azaltmaktır.

Normal bir satışta KDV'nin tamamını satıcı tahsil eder ve beyan eder. Tevkifatlı işlemlerde ise KDV ikiye bölünür: bir kısmını satıcı, kalan kısmını ise alıcı doğrudan devlete öder. Bu nedenle tevkifat, belirli hizmet ve teslimlerde (örneğin temizlik, danışmanlık, yapım işleri, iş gücü temini) uygulanır.

Tevkifat oranları genellikle '5/10', '7/10', '9/10' gibi kesirlerle ifade edilir. Bu kesir, hesaplanan KDV'nin ne kadarının alıcı tarafından tevkif edileceğini (kesileceğini) gösterir. Örneğin 9/10 tevkifatta, KDV'nin %90'ı alıcı tarafından, %10'u satıcı tarafından beyan edilir.

Basit bir örnek: 10.000 TL tutarında, %20 KDV'li bir danışmanlık hizmeti verdiniz. Hesaplanan KDV = 10.000 × %20 = 2.000 TL olur. İşlem 9/10 tevkifata tabiyse, tevkif edilen KDV = 2.000 × (9/10) = 1.800 TL'dir. Bu 1.800 TL'yi alıcı doğrudan vergi dairesine yatırır; satıcı yalnızca kalan 200 TL'yi beyan eder.

Önemli bir ayrıntı: tutarın KDV dahil mi yoksa hariç mi olduğuna dikkat edin. KDV hariç 10.000 TL ile KDV dahil 10.000 TL farklı sonuç verir. KDV dahil 12.000 TL'lik bir tutarda KDV, 12.000 − 12.000/(1+0,20) = 2.000 TL olarak geriye doğru hesaplanır.

Tevkifatlı faturalarda hem hesaplanan KDV hem de tevkif edilen tutar faturada ayrı ayrı gösterilmelidir. Yanlış hesaplama, eksik veya fazla beyana yol açarak cezai yaptırım riski doğurur.

Ortak Kasa, gelir ve gider kayıtlarınızda faturalı işlemleri işaretlemenizi, KDV oranını ve tevkifat oranını girmenizi sağlar; KDV'yi (dahil/hariç durumuna göre doğru biçimde) ve tevkifatı otomatik hesaplar. Böylece dönem sonu beyanlarınız için net rakamlara kolayca ulaşırsınız.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Güncel oranlar ve özel durumlar için mali müşavirinize danışmanız önerilir.